Uppúr árinu 2000 hófst mín vegferð í saumaskap. Það þróaðist þannig að ég varð óvinnufær á hinum almenna vinnumarkaði og þurfti einfaldlega að finna mér eitthvað að gera til að fylla upp í daginn. Ég var þá búin að vera að prjóna í nokkur ár og vantaði nýja áskorun. Ég hafði þá lítið saumað í all nokkur ár, alltaf eitthvað smá samt.
Ég er ekkert endilega að ráðast á garðinn þar sem hann er lægstur, ég er Hrútur og á það til að vaða í gang með hugmyndir – sem stundum springa svo í andlitið á mér, hehe.
Í þetta fyrsta skipti ákvað ég að sauma samkvæmiskjól á sjálfa mig, úr dýrindis efni sem ég keypti í Föndru, notaði snið úr Burdablaði og allt klárt.
Ég byrjaði auðvitað á því að taka mál af sjálfri mér – ekki vildi ég sníða of lítinn kjól og eyðileggja efnið – og svo lagðist ég í sníðavinnuna. Eitthvað fannst mér stærðin stór en hei…maður hefur kannski bætt á sig.
Ég mundi auðvitað orð mömmu með að vanda sníðunina og það gekk allt vel. Þá var bara eftir að setja hlutana saman – það var nú aðeins flóknara en fyrir byrjanda, á kjólnum var mittislindi sem tengdi brjóststykkið við pilsið og lindinn var v-laga að ofan og neðan.
Þetta kallaði á mikið hugmyndaflug en á endanum kom ég stykkjunum saman.
Þá var bara eftir að máta og dást að sköpunarverkinu í speglinum
– mikið vildi ég að ég ætti mynd af mér í nýja kjólnum…
Stutt er frá því að segja að ég, mamma og systir mín hefðum getað verið í kjólnum
-á sama tíma!
Sem betur fer gat ég hlegið að þessu…uh, eða sko alla vega nokkrum vikum síðar. Þá fór ég með kjólinn til mömmu, mátaði hann fyrir hana og spurði hvort ég gæti ekki bara minnkað hann.
Ég gleymi aldrei svipnum á henni, augun stækkuðu og munnurinn opnaðist aðeins og eftir góða þögn sagði hún:
„ja, hugsanlega geturðu breytt honum eitthvað…“
Ég lét nú samt ekki þetta fyrsta flopp stoppa mig en þarna komst ég að því hvað það er gaman að breyta flík….
Það sem er samt allra mikilvægast í þessari stuttu sögu minni af því hvernig ég uppgötvaði, ekki bara áhugamál – heldur ástríðu, er að við verðum að byrja einhvers staðar og við kunnum ekki þegar við byrjum.
Ef við gefumst upp um leið og eitthvað mistekst – þá gerist ekki neitt!
Takk fyrir lesturinn, ef þér líkaði máttu deila færslunni með þeim sem gætu haft gaman af.
Knús, Sigga
p.s. ég læt fylgja hér mynd af mömmu minni, með mig í fanginu. Þessi kona er mín fyrirmynd og kenndi mér allt sem ég kann. Hún var snillingur í saumaskap – og almennt bara öllu <3
Um daginn datt mér í hug að sauma mér buxur. Ég er búin að vera á leiðinni að finna mér eitthvað gott snið sem ég gæti notað aftur og aftur – svona hefðbundið buxnasnið, ekki leggings. Það er orðið ansi langt síðan ég hafði sauma mér flík eftir sniði – mér finnst jú skemmtilegast að breyta notuðum fötum.
Ég hafði fengið gefins fallegt hör efni, eldrautt og mjúkt og ákvað að nota það í að prófa snið sem ég hafði fundið. Ég tók upp sniðið, byrjaði að sníða og sauma og allt þetta skemmtilega – og uppgötvaði hvað ég hef gott af því að fara tilbaka í grunninn af og til.
Staðreyndin er sú, að góð þekking á grunnatriðum í saumaskap er ansi hreint mikilvæg; hvernig efnið leggst, þráðátt og hvað gerist þegar hún er ekki rétt, röð samsetningar á flíkinni…Öll þessi atriði skipta að mínu mati, heilmiklu máli. Þegar við höfum tileinkað okkur þessi algengu grunnatriði, þá gengur okkur betur að átta okkur á eiginleikum fatnaðar sem við viljum breyta.
Við áttum okkur betur á hvernig saumarnir liggja, hvernig sniðstykkin eru formuð. Við sjáum hvað er vel saumað og hvað ekki – og síðan mitt uppáhald, hvernig við getum nýtt okkur eiginleika flíkur til að skapa eitthvað nýtt og skemmtilegt úr henni.
Að mínu mati er maður aldrei of klár til að rifja upp eða læra eitthvað nýtt, ég vissulega fann það sjálf að ég mætti alveg vera duglegri í að sauma einstöku sinnum flík alveg frá grunni – og rifja þessi grunnatriði upp.
Ég hvet þig til að kynna þér sníðun/rifja upp takta – ef ekki er fyrir annað en að skemmta sér við eitthvað sem maður kann ekki eða hefur ekki gert lengi. Það er auðvelt að nálgast fatasnið, mörg bókasöfn lána saumablöð (td. Bókasafn Kópavogs) og þar er hægt að finna snið fyrir alla getuhópa. Burdablöðin td. eru með kerfi varðandi erfiðleikastig saumaskapar, allt frá 1 punkti (auðveldast) upp í 4 punkta. Síðan hefur þú heilan mánuð til að leika þér með blaðið heima hjá þér.
Stutt og snaggaraleg færsla í þetta skiptið, ef þér líkaði, máttu deila henni með þeim sem gætu haft gaman af.
Ef þú átt flíkur í fataskápnum sem þú notar sjaldan eða aldrei…bojóboj – þá áttu fjársjóð.
Það sem meira er, ef þú átt flíkur frá mömmu og pabba, ömmu og afa eða frænku og frænda – þá erum við að tala um verðmæti.
Staðreyndin er nefnilega sú, að flíkur og textíll sem voru framleiddar fyrir 25+ árum eru úr margfalt meiri gæðum en flíkur framleiddar í dag. Ekki bara eru efnin gæðameiri, sniðin eru fallegri, saumaskapurinn betri og frágangur vandaðri. Það er ekki hægt að tapa í verðmætum með því að halda fast í gömlu flíkurnar.
Reglulega heyrum við fréttir af fatafjöllunum sem við vesturlandabúar “gefum” í góðgerðargáma – fatnaður sem oft á tíðum endar í landfyllingum eða eyðimörkum minna efnaðri landa. Við heyrum meira að segja af verslunum sem “henda” óseldum fatnaði sem “kominn er úr tísku” þann mánuðinn.
Við hérna á Íslandi erum jafn sek og aðrir Evrópubúar
– Á heimasíðu Umhverfisstofnunar stendur þetta um textíl
Þegar textílúrgangur á Íslandi er skoðaður hefur Umhverfisstofnun áætlað að um 60% (14kg/íbúa/ári) sé urðaður með blönduðum úrgangi.Rauði Krossinn tekur við um 40%(9kg/íbúa/ári) til endurnotkunar og endurvinnslu. Næstum allur notaður textíll sem safnast á Íslandi er sendur í flokkunarstöðvar erlendis þaðan sem honum er svo dreift til endursöluaðila eða komið í besta mögulega farveg. Til eru farvegir fyrir öll textílefni, ekki einungis heillegar flíkur, og því mikilvægt að neytendur skili öllu inn í sérsöfnun. Þetta á við um lök, götóttar nærbuxur, ofþvegin handklæði og svo mætti lengi telja.” (Textíll | Saman gegn sóun (samangegnsoun.is)
– Samkvæmt Guðbjörgu hjá Rauða Krossinum fóru 196 gámar, fullir af textílúrgangi erlendis á síðasta ári…og þá er búið að taka frá allt það sem hægt er að nýta hérlendis…
196 gámar af fötum og textíl sem við viljum ekki nota!
Við erum að tala um yfir 2000 tonn af fatnaði
Mér finnst virkilega mikilvægt að við séum meðvituð um magnið og að við kennum okkar börnum – og öðrum sem á þurfa að halda – að vera það líka
– að við leggjum okkur fram við að vinna gegn þessu viðhorfi að alltaf megi bara kaupa nýtt.
Textíll er nú skilgreindur sem heimilisúrgangur, samkvæmt nýjum hringrásarlögum sem tóku gildi 1. janúar, 2023. Sorpa er því að taka við þessu verkefni af Rauða Krossinum. Frá og með haustinu verður textílúrgangur flokkaður hjá Sorpu og núna er verið að að koma upp 90 grenndarstöðum til að safna textíl um allt höfuðborgarsvæðið. Sveitafélög utan höfuðborgarsvæðis sjá um fata- og textílsöfnun eins og annað heimilissorp.
Hvernig getum við nýtt fötin okkar betur og notað þau lengur?
þvo sjaldnar, oft er nóg að viðra flíkina eða leggja hana í bleyti í stað þess að skutla í þvottavél. Þvottavélin losar um plastagnir sem eru í flíkinni, agnir sem enda í sjónum og hafa áhrif á lífríkið – vélin slítur líka flíkinni hraðar
sleppa þurrkaranum – hann slítur flíkinni meira út en snúran
gera við ef bilar, stoppa í göt, laga saumsprettur
vinna á blettum, í stað þess að nota hörð efni sem leysa upp erfiða bletti er hægt að setja bætur og fela þannig blettina – það fer betur með efnið í flíkinni. oft skilja hreinsiefni eftir sig blett í efninu og þá ertu á sama stað og áður – með blett í flíkinni
hressa upp á flíkina þegar þú nennir hana ekki lengur, skreyta á ýmsan hátt, breyta hálsmáli eða framan á ermum, setja bætur, perlur eða annað sem hressir uppá
þegar flíkin hættir að passa; víkka/þrengja, breyta ermum (víkka handveginn eða skipta um efni í ermunum, taka kjól í sundur og búa til pils/topp með því að skella teygjanlegu efni í strenginn
Þegar kemur að breytingum á fötum, þá eru í raun engin takmörk fyrir því hvað hægt er að gera
eina…eða tvennt…eða þrennt sem þarf er hugmyndaflug, þor til að klippa og kjarkur til að prófa sig áfram.
Að mínu mati er ekki hægt að skemma breytingar á flík, stundum fara hlutirnir ekki eins og upphaflega var planað en með því að hafa opinn huga, finnur maður alltaf nýja leið.
Þegar þú svo kaupir föt, kannaðu hvaðan flíkin kemur, hvar hún er framleidd og hvaða efni eru í henni
– og gerðu ráð fyrir að nota hana minnst 30 sinnum
Það er því gott að hafa á bakvið eyrað að velja flík úr gæðaefnum og flík sem passar við eitthvað af því sem þú átt nú þegar í fataskápnum. Þegar við erum meðvituð um hvað við kaupum þá smám saman byggjum við upp klæðaskáp með margnota fötum (já, sum föt eru nánast einnota í dag v/lélegra gæða) sem passa saman á margvíslegan hátt.
Það getur t.d. verið kjóll sem bæði er hægt að klæða upp og niður;
– sem sagt, fara í spariskóna og setja fallegt skraut um hálsinn – og annan dag, skella sér í gallabuxur eða leggings innan undir og hefðbundna götuskó við.
Þetta getur líka átt við um buxur, skyrtur, peysur og jakka.
Karlmenn geta þetta líka;
– jakkaföt er hægt að klæða upp og niður, gallabuxur og bolur við jakkann eða peysa utan utan yfir bolinn og jakkafatabuxurnar við…
Lítum okkur nær, það er hellingur sem við getum gert til að minnka fatasóun og hvert einasta lítið skref, skiptir máli – fyrsta skrefið er að kaupa minna!
Ef þú hefur hug á námskeiðum í vetur, smelltu þá á Þjónusta, hér efst á síðunni!
Ég hef undanfarið talað um hugmyndaflæði, kannski stundum eins og það sé eitthvað sérstakt sem aðeins sumir búa yfir. Mig langar í þessum pistli að velta oggu vöngum yfir þessu hugtaki.
Ég vona að þú njótir
Hvað er hugmyndaflæði?
Við fáum öll hugmyndir – hugmyndaflæði er ekkert annað en að leyfa huganum að reika;
Hvað ætti ég að hafa í matinn í kvöld
Hvernig blóm/plöntur langar mig að hafa í garðinum?
Hvað ætla ég að verða þegar ég verð stór?
Ef ég væri 10x hugrakkari en ég er í dag, hvernig lífi myndi ég lifa, hvernig manneskja væri ég?
Ef ég fengi lottóvinning, hvað myndi ég gera við peningana?
Hvernig get ég orðið meira sjálfbær í fatastíl?
Hvað langar mig að sauma?
Okkur vantar yfirleitt ekki hugmyndir, og sum okkar eru með hugmyndaóreiðu í höfðinu nánast allan sólarhringinn.
Hvað gerum við svo við hugmyndirnar okkar?
Gleymum við þeim, flokkum þær sem drauma sem við slökkvum?
Koma sömu hugmyndirnar upp aftur og aftur, trufla okkur stundum?
Keyrum við hverja einustu hugmynd í gang, rekumst svo á vegg og gefumst upp?
Flokkum við hugmyndir skipulega, búum til forgangslista og framkvæmum við svo allar hugmyndir sem koma upp – alltaf?
Hugmyndaflæði gengur að mínu mati, ekki einungis út á að fá hugmyndir – við fáum öll hugmyndir 😊
Hugmyndaflæði gengur út á að flokka hugmyndirnar, koma skipulagi á þær og framkvæma svo þær sem eru raunhæfar og álitlegar.
Saumaheimur Siggu
Ég legg mikla áherslu á þennan hluta á námskeiðum Saumaheims Siggu. Á ferðalagi að sjálfbærum fatastíl er mikilvægt að geta flokkað og skipulagt hugmyndir varðandi fatanýtingu. Þannig flokkum við ekki bara frá þær hugmyndir sem eru ekki raunhæfar, heldur byggjum við upp opinn huga sem hjálpar okkur í hverju einasta verkefni sem við stöndum frammi fyrir.
Þess vegna hef ég sett saman nákvæmt skipulag varðandi flokkun og síun á hugmyndum. Með því að taka hugmyndir saman skipulega, flokka þær og sía óraunhæfar hugmyndir frá, þá endum við yfirleitt með örfáar hugmyndir sem eru ekki bara raunhæfar, heldur mest spennandi – og framkvæmanlegar.
Tökum dæmi
Ein af leiðinlegri spurningum okkar heimilisfólks:
Hvað eigum við hafa hafa í matinn í kvöld?
Hugmyndaflæði;
Kaupa take out
Elda eitthvað
Fara út að borða
Troða okkur í mat hjá öðrum
Bjóða einhverjum heim sem kemur með mat
Bjóða einhverjum heim sem nennir að elda fyrir okkur
Flokkun og síun – þá tökum við hverja hugmynd fyrir sig og skoðun hana nánar
Kaupa take out: nýbúin að kaupa, kostar pening, einfalt og yfirleitt gott, óhollt samt…hvaða mat?
Elda eitthvað: hagkvæmast, hugguleg samvera, eigum við mat til að elda? Þarf að fara í búð?
Fara út að borða: dýrt, tekur tíma að fá matinn, hvert á að fara?
…og svo fram eftir götunum.
Síðan veljum við 3-5 hugmyndir sem okkur líst best á og tökum þær lengra:
Elda heima:
Fiskur; tilbúinn frá fisksala, kartöflur keyptar þar
Kjöt; lamb, naut, grís – tilbúnir réttir, marinerað í búð, grilla eða setja í ofn
Grænmetisrétt; pasta með grænmeti, tilbúið í ofn frá Nettó, kalt salat, baguette með fersku grænmeti og djúsí sósu…
Svona getum við hugmyndaflætt – látið hugann reika – um hverja einustu hugmynd. Þegar við höfum farið í gegnum hugmyndirnar varðandi hvað á að vera í matinn í kvöld, stöndum við mögulega uppi með hugmyndir að kvöldmat næstu 4-6 dagana.
Leyfðu nú huganum að reika varðandi fötin sem þú átt í fataskápnum, þessi sem þú notar ekki!
Ef þú vilt aðstoð við hugmyndaflæði varðandi fatanýtingu, ertu velkomin/n/ð í Saumaheim Siggu, þar sem námskeið í hugmyndaflæði er reglulegur viðburður – sjá nánar hér
Takk fyrir að lesa, ef þér líkar máttu gjarnan deila áfram <3
Jæja, núna erum við búin að vera rosalega dugleg; taka til í fataskápnum, gefa, breyta og bæta og allt klárt. Hvernig er það samt, er þá bara bannað að kaupa sér föt? Uh, nauts auðvitað ekki. Það er samt ekkert vitlaust að hafa nokkra hluti á bakvið eyrað þegar farið er í fatakaup 🙂
Flíkur og textíll
Þegar talað er um sjálfbæran fatastíl, er talað um að þegar þú kaupir þér flík, þarf útgangspunkturinn að vera sá að þú getir notað flíkina minnst 30 sinnum – og síðan endurunnið flíkina á einhvern hátt eða komið henni áfram í hringrásarferli endurnýtingar.
Bara þetta eitt kallar á að við þurfum að skoða gæði flíkur sem við ætlum að kaupa og það verður að segjast að gæði og verð hafa tilhneigingu til tengjast í þessum efnum – ég vil þó nefna líka að verð er ekki alltaf það sama og gæði.
Hvort sem þú ert að kaupa nýja flík eða notaða er gott að kanna hvaða efni er notað í flíkina. Þetta á kannski sérstaklega við um kaup á nýrri flík því samseting tráða í efninu skiptir öllu máli um það, hvort hægt er að endurnýta textílinn eða ekki.
Það er nefnilega alveg „no, no“ að blanda saman þráðum úr náttúrefnum og gerfiefnum – vissir þú það?
Um leið og náttúrlegum þráðum, s.s. bómull, silki, viscose, ull og hör er blandað með gerfiþráðum, s.s. polyester og elastaine – verður textíllinn óendurnýtanlegur.
Það verður því miður að segjast eins og er, að fjöldaframleiðslumarkaðurinn í dag er nánast einungis með blandaðan textíl í fatnaði.
Þess vegna er svo mikilvægt að flíkurnar sem við eigum, flíkur sem eru saumaðar úr blönduðum þráðum (náttúru og gerfi), séu nýttar eins lengi og við mögulega getum; breytum þeim og bætum – því þetta eru mögulega flíkurnar sem enda sem landffylling einhvers staðar úti í heimi. Þeim mun ódýrari sem flíkin er í kaupum, þeim mun meiri líkur á svona endalokum. Gæðameiri flíkur hins vegar geta gengið milli manna því það „góða“ við gerfiefnin er að þau endast endalaust.
Þegar við kaupum nýjar flíkur, skoðum miðann, hvaða efni eru í flíkinni? Flík úr 100% polyester er td. ekki slæm kaup, 100% polyester er vel hægt að endurnýta. Flíkur úr polyester halda sér almennt mjög vel, krumpast ekki og fara vel í þvotti. Þar sem efnið heldur sér nánast endalaust, er líka gott að nýta efnið áfram þegar flíkin sem slík hefur lokið sínu hlutverki.
Aðalatriðið er að forðast að kaupa nýjar flíkur sem eru með blandaða náttúrulega og gerfiþræði í textílnum.
Það má blanda náttúrulegum þráðum saman í efnastranga, það er hægt að endurnýta ull/bómull eða bómull/silki því bæði koma beint frá Móður Jörð
Þegar ég er að tala um efnablöndur í flík þá er ég að tala um samsetningu þráðanna í efninu. Það má alveg blanda saman mismunandi efnum í eina flík, ég hika td. ekki við að blanda saman efnum, í mínum Karakterum úir og grúir saman af ólíkum efnum. Karakterana er hins vegar hægt að taka í sundur og þá stendur eftir hver efnisbútur fyrir sig.
Hvað gerir maður þá?
Hvað er þá best að gera þegar maður vill kaupa sér nýja flík? Eins og heimurinn er í dag, fjöldaframleiðslan og samfélögin hér og þar á vesturlöndum, getur þessi spurning verið ansi stór. Við hér á Íslandi erum hins vegar heppin með það að hér má finna einyrkja. Fatahönnuðir sem framleiða allt sitt hérna heima – eða hafa beinan aðgang að sinni framleiðslu erlendis, setjandi réttláta standarda fyrir starfsfólkið. Við þurfum heldur ekki að leita neitt sérstaklega langt þegar við förum erlendis, ef við viljum finna einyrkja þar. Það eina sem þarf er að sleppa því að fara í risastóru verslunarmiðstöðvarnar og leita þar að “góðum dílum”.
Hérna á Íslandi erum við líka það heppin að það er hægt að leigja sér föt! Hver þarf að kaupa sér fjöldaframleidda flík þegar hægt er að leigja? Ég segi það ekki, það var lengi verið hægt að leigja sér brúðarkjól og karlar hafa lengi getað leigt sér smoking og kjólföt. Nú er hins vegar komin leiga fyrir alls konar fatnað. Mér finnst þetta bara alger snilld og set bara hér inn slóðina, https://spjara.is/
Nú veit ég ekki hvort það eru komnar fleiri svipaðar leigur – húrra fyrir því ef svo er 🙂
Svo er auðvitað ekki hægt að benda nógu oft á hagkvæmni þess að kaupa fatnað í “Second-hand” verslunum og á fatamörkuðum. Í raun er það besta ráðið sem hægt er að gefa þeim sem vilja stefna á sjálfbæran fatastíl, bæði vegna þess að þá ertu ekki að kaupa nýja flík og fatamarkaðir og verslanir með notaðan fatnað eru oft búin að flokka í burtu flíkur úr lélegri gæðum. Þetta á þó ekki við slár þar sem hver og einn er að selja sitt 🙂
Þetta er spurning um viðhorf, að mínu mati verðum við að breyta þessum hugsunarhætti að vilja alltaf meira, fá góðan díl og kaupa þrjár flíkur í stað einnar – ef við þurfum eina flík, þá þurfum við ekki þrjár, er það? Mér finnst margir svo uppteknir af því að fá eitthvað á góðu verði – hvað er gott verð? Hvað með góð gæði? Hvað með góðan aðbúnað starfsfólks? Hvað með góð snið? Hvað með góð efni?
Sjálfbær fatastíll kallar á það að við breytum viðhorfinu. Sjálfbær fatastíll kallar á að við nýtum betur það sem við eigum, að við kaupum hrein og góð gæði þegar við kaupum, að við kaupum sjaldnar og að við vitum hvað við erum að kaupa.
Erum við tilbúin í ferðalag til sjálfbærni?
Að lokum langar mig að bæta hér inn, hvernig við getum sinnt fötunum okkar, það er nefnilega ýmislegt hægt að gera til að flíkin endist lengur – sérstaklega þegar kemur að þvotti:
þvo sjaldnar, þvottavélin losar um plastagnir sem eru í flíkinni, agnir sem enda í sjónum og hafa áhrif á lífríkið – vélin slítur líka flíkinni hraðar
leggja í bleyti, það getur verið nóg að leggja flíkina í bleyti til að “hressa” hana við
viðra, mörg efni vilja þetta helst og með því að viðra flíkina td. í froststillu, nærðu oft úr lykt sem ekki á að vera. Hvítt verður hvítara í sólskini
vinna beint á blettum, í stað þess að þvo alla flíkina getur verið nóg að nudda bletti með blautum klút
sleppa þurrkaranum – hann slítur flíkinni meira út en snúran
Takk fyrir lesturinn, ef þér líkaði máttu gjarnan smella þumal á færsluna – og ekki er verra ef þú vilt fylgja mér 🙂
Ágústmánuður er búinn að vera ansi viðburðaríkur hjá mér, kannski sérstaklega því ég er búin að vera að undirbúa ný námskeið sem byrja núna í upphafi september. Það er svo skondið að þótt ég hafi sett námskeiðin upp í maí og í raun verið tilbúin með þau nokkurn veginn alveg, þá er alltaf eitthvað sem bætist við.
Ég er búin að láta mig dreyma um að halda námskeið í nokkuð langan tíma núna, örugglega 5-7 ár, en hvorki haft kjark né líkamlega getu til að koma þeim á koppinn. Þess vegna er ég svo ofurglöð að vera komin á þann stað að geta byrjað þessi námskeið.
Hérna að ofan finnur þú link þar sem þú getur þú skoðað námskeiðin mín, það er ennþá möguleiki á að skrá sig 🙂
Það eru ekki bara námskeiðin sem hafa tekið upp ágústmánuð hjá mér, ég hef verið að sauma auðvitað – ég sleppi varla degi úr í Saumahorninu mínu 🙂 Ég hef bæði verið í sérpöntunum á kjólum, fatabreytingum og svo hattasaumi – já ég skellti mér loksins í að sauma hatt og mér fannst það svo gaman að ég saumaði mér annan.
Hefðbundinn “bölle-bob” hattur eins og Danir segjaBarðastóri sólhatturinn – þarf sko engin sóllgleraugu með þennanPlastþráður fremst á barðinu heldur því útstæðu
Það sem mér fannst svo skemmtilegt með hattasauminn er, að það er nóg að hafa ummálið á höfðinu og vita hvernig þú býrð til hring á blað útfrá ummálinu. Síðan er hægt að leika sér fram og tilbaka með snið og útlit. Eftir að hafa sniðið og saumað mér svona hefðbundinn „bölle bob“ hatt úr gömlu pilsi, þá sneið ég og saumaði ég þunnan sólhatt með stóru barði sem ég stífaði með plastþræði. Virkilega gaman að prófa sig svona áfram í nýtingu á efnum og gömlum flíkum
Svo langar mig nú að nefna eiginlega það skemmtilegasta sem gerðist hjá mér, mér var boðið að koma í viðtal hjá þeim Guðrúnu Gunnars og Gunnari Hanssyni, í Mannlega þættinum á Rás 1. Þar vildu þau heyra um fatabreytingar, endurnýtingu á fatnaði og svo auðvitað hópinn minn á Facebook „Endurnýting gegnum saumaskap“.
Reglulega heyrum við fréttir af fatafjöllunum sem við vesturlandabúar “gefum” í góðgerðargáma – fatnaður sem er óendurnýtanlegur og endar í landfyllingum eða eyðimörkum minna efnaðri landa. Við heyrum meira að segja af verslunum sem “henda” óseldum fatnaði sem “kominn er úr tísku” þann mánuðinn. Mér finnst virkilega mikilvægt að við séum meðvituð og að við kennum okkar börnum að vera það líka – að við leggjum okkur fram við að vinna gegn þessu viðhorfi að alltaf megi bara kaupa nýtt.
Ég hef fylgst með Fashion Revolution samtökunum um nokkurt skeið. Þessi samtök, sem trúlega má kalla hreyfing, urðu til í kjölfarið á hörmungunum sem urðu í Rana Plaza, 2012 minnir mig, þar sem yfir 1000 textílverkafólk lét lífið þegar byggingin sem þau unnu í, hrundi. Öll önnur starfsemi hafði yfirgefið húsið vegna hættu á hruni – eigandi verksmiðjunnar neitaði að loka verksmiðjunni.
Fashion Revolution best fyrir réttlæti til allra er koma að textíl-og fataframleiðslu; mengunnarminni textílframleiðsla, réttlát laun, réttlát vinnuaðstaða og þar fram eftir götunum. Samtökin standa á bak við ýmsar áskoranir og „hashtags“, svo sem #whomadeyourclothes , #imadeyourfabric #imadeyourclothes #whomademyclothes #whomademyfabric
Þeir eru að setja í gang áskorun núna í september sem þeir kalla #secondhandseptember sem ég hef gefið mér það leyfi að yfirfæra á okkar ylhíra sem #sjálfbærseptember – Ég vil halda mig við íslensku og sjálfbær september hljómar bara vel finnst mér.
Hvað þýðir sjálfbærni í fatnaði? Jú í raun þýðir það að þú nýtir það sem þú átt, breytir og bætir það sem þarf til að flíkin endist eins lengi og hægt er. Þegar flíkin hefur lokið sínu hlutverki í sinni upprunalegu mynd, gæti verið hægt að nýta hluta efnisins áfram, hvort sem er, sem hluta af annarri flík eða sem eitthvað allt annað. Þeir sem eru sjálfbærir í fatanaði kaupa sjaldan nýjar flíkur heldur ýmist skiptast á flíkum við aðra eða kaupa notað. Útgangspunkturinn ef keypt er ný flík er að framleiðsla á efni og flík hefur farið fram með umhverfisvænum og réttlátum hætti. Miða má við að flíkin verði notuð minnst 30 sinnum.
Það er nú kannski ekki meiningin að fara á kaf í fatasjálfbærni bara einn, tveir og þrír núna í september en það gæti verið gaman að skoða #secondhandseptember. Það er mun einfaldara að taka eins mánaðar áskorun þar sem þú í raun kaupir þér ekki nýja flík.
Það er svo margt hægt að gera annað en að kaupa sér nýja flík í hvert skipti sem félagslífið býður uppá eitthvað skemmtilegt. Hér eru nokkrar uppástungur:
Fá lánað hjá vini/vinkonu
Skiptast á fötum, þ.e. gefa og fá gefins
Hressa uppá fötin í fataskápnum
Leigja sér dress fyrir partý/afmæli/brúðkaup…
Kaupa sér notað
Hversu skemmtilegt gæti það verið að hóa í vinahópinn, sem mætir með flíkur úr fataskápnum sem fólk er orðið leitt á eða notar lítið. Síðan er skiptst á flíkum, ýmist lánað eða gefið. Allir fá eitthvað „nýtt“ í sinn fataskáp og allir glaðir. Þetta gerðum við systurnar, notuðum föt hvor af annarri og við vinkonurnar líka. Það segir sig sjálft að möguleikarnir aukast verulega við þetta fyrirkomulag.
Annað sem hægt er að gera, í stað þess að rölta um í verslanamiðstöð, kíkja í sömu búðirnar aftur og aftur til þess eins að skoða hvað er til – sem endar mögulega í að þú dettur niður á „góðan díl“ og kaupir flík sem þig vantar ekkert – að rölta um í verslun fyrir notuð föt. Í þannig verslunum finnur þú miklu stærra úrval af mismunandi klæðnaði, allt frá krumpuðum stuttermabolum upp í yfirhafnir frá dýrum merkjum.
Sumum finnst það bara ekkert mál að kaupa ekki nýjar flíkur, öðrum finnst það áskorun og geta bara ekki hugsað sér að kaupa sér flík sem einhver hefur notað í x langan tíma. Það er svo misjafnt hvernig okkur líður með flíkurnar sem við notum og þá er gott að hafa kjark og þor til að prófa nýjar samsetningar á því sem er í fataskápnum. Svo getur líka verið munur á notaða fatnaðinum, t.d. ef einhver í vinahópnum vill losa sig við flík, myndir þú geta notað hana? Ef svo er, þá er hægt að halda skiptifataviðburð – og ef þú getur notað flíkur frá vinum þínum, hvað með vinahóp vina? Svona stækkar hópurinn sem þú gætir keypt, leigt eða fengið lánað frá – ef þú ert týpan sem getur ekki keypt notuð föt af ókunnugu fólki.
Það er líka ýmislegt sem við getum gert þegar við sleppum því að kaupa nýja flík, aðalatriðið er að vera með opinn huga og hugsa í lausnum. Það getur t.d. verið nóg að taka uppáhaldsflíkina og setja hana með einhverju sem þú hefur aldrei prófað að setja með henni, eða taka af henni kragann – eða bæta kraga á…eða skreyta flíkina með tölum, bótum eða glingri. Það er hægt að handsauma – sumir nota meira að segja nælur til að festa skrautið og nælan er hluti af skrautinu. Svona eins og pönkararnir í gamla daga 🙂
Ég hvet þig til að taka þátt í þessari áskorun minni, skoða hvað þú átt og leita annarra leiða við nýbreytni í fatastíl en að kaupa glænýja flík úr búð 🙂
Fróðleikur
Takk fyrir að lesa – ef þér líkaði máttu deila til þeirra sem gætu haft gagn og gaman af <3
Reglulega heyrum við fréttir af fatafjöllunum sem við vesturlandabúar “gefum” í góðgerðargáma – fatnaður sem oft á tíðum endar í landfyllingum eða eyðimörkum minna efnaðri landa. Við heyrum meira að segja af verslunum sem “henda” óseldum fatnaði sem “kominn er úr tísku” þann mánuðinn.
Vissir þú td. Að Rauði Krossinn á Íslandi fær yfir 2000 tonn af fatnaði og textíl inn á borð til sín á ári? Bara Rauði Krossinn. Þá erum við ekki að tala um Hertex, ABC nytjamarkaði, Samhjálp, Konukot, Fjölskylduhjálp Íslands, Mæðrastyrksnefndir…og öll önnur frábær samtök sem taka við fatnaði og textíl.
– og vissir þú að af þessum 2000 tonnum nýtast einungis 500 tonn hér á landi?
Mér finnst virkilega mikilvægt að við séum meðvituð og að við kennum okkar börnum að vera það líka
– að við leggjum okkur fram við að vinna gegn þessu viðhorfi að alltaf megi bara kaupa nýtt.
Hvernig getum við nýtt fötin okkar betur – notað þau lengur og minnkað fatafjöllin í heiminum?
þvo sjaldnar, oft er nóg að viðra flíkina eða leggja hana í bleyti í stað þess að skutla í þvottavél. Þvottavélin losar um plastagnir sem eru í flíkinni, agnir sem enda í sjónum og hafa áhrif á lífríkið – vélin slítur líka flíkinni hraðar
sleppa þurrkaranum – hann slítur flíkinni meira út en snúran
gera við ef bilar, stoppa í göt, laga saumsprettur
vinna á blettum, í stað þess að nota hörð efni sem leysa upp erfiða bletti er hægt að setja bætur og fela þannig blettina – það fer betur með efnið í flíkinni. oft skilja hreinsiefni eftir sig blett í efninu og þá ertu á sama stað og áður – með blett í flíkinni
hressa upp á flíkina þegar þú nennir hana ekki lengur, skreyta á ýmsan hátt, breyta hálsmáli eða framan á ermum, setja bætur, perlur eða annað sem hressir uppá
þegar flíkin hættir að passa; víkka/þrengja, breyta ermum (víkka handveginn eða skipta um efni í ermunum, taka kjól í sundur og búa til pils/topp með því að skella teygjanlegu efni í strenginn
Þegar kemur að breytingum á fötum, þá eru í raun engin takmörk á hvað hægt er að gera
eina…eða tvennt…eða þrennt sem þarf er hugmyndaflug, þor til að klippa og kjarkur til að prófa sig áfram. Að mínu mati er ekki hægt að skemma breytingar á flík, stundum fara hlutirnir ekki eins og upphaflega var planað en með því að hafa opinn huga, finnur maður alltaf nýja leið.
Þegar þú svo kaupir föt, kannaðu hvaðan flíkin kemur, hvar hún er framleidd og hvaða efni eru í henni
– og gerðu ráð fyrir að nota hana minnst 30 sinnum
Það er því gott að hafa á bakvið eyrað að velja flík úr gæðaefnum og flík sem passar við eitthvað af því sem þú átt nú þegar í fataskápnum. Þegar við erum meðvituð um hvað við kaupum þá smám saman byggjum við upp klæðaskáp með margnota fötum (já, sum föt eru nánast einnota í dag v/lélegra gæða) sem passa saman á margvíslegan hátt.
Það getur t.d. verið kjóll sem bæði er hægt að klæða upp og niður;
– sem sagt, fara í spariskóna og setja fallegt skraut um hálsinn – og annan dag, skella sér í gallabuxur eða leggings innan undir og hefðbundna götuskó við.
Þetta getur líka átt við um buxur, skyrtur, peysur og jakka.
Karlmenn geta þetta líka;
– jakkaföt er hægt að klæða upp og niður, gallabuxur og bolur við jakkann eða peysa utan utan yfir bolinn og jakkafatabuxurnar við…
Lítum okkur nær, það er hellingur sem við getum gert til að minnka fatasóun og hvert einasta lítið skref, skiptir máli – fyrsta skrefið er að kaupa minna!
Í dag, sunnudaginn 24. Apríl 2022 eru 9 ár síðan ég vaknaði af alvöru gagnvart textíl- og fataframleiðslu og þá sérstaklega aðbúnaði verkafólksins sem vinnur við framleiðsluna.
Þennan dag fyrir 9 árum hrundi til grunna, átta hæða verksmiðjubygging í Bangladesh – bygging sem kölluð var Rana Plaza.
Í byggingunni var fataframleiðsla, banki, íbúðir og nokkrar verslanir. Bankanum og verslununum var lokað 23. apríl, þegar í ljós komu sprungur í byggingunni. Eigandi fataframleiðslunnar hins vegar hunsaði aðvaranir um að nota bygginguna og skipaði verkafólkinu í fataframleiðslunni að mæta til vinnu daginn eftir – og byggingin hrundi til grunna þann morgun, þar sem yfir 1.000 manns lést og u.þ.b. 2.500 manneskjur slösuðust.
Þetta slys beindi athygli heimsins að aðbúnaði verkafólks innan textíls- og fataframleiðslu í heiminum og mörg stórfyrirtæki voru sökuð um þrælahald við framleiðsluna.
Ég hafði fram að þessu, heyrt orðróm um slæman aðbúnað fólksins sem framleiddi fötin sem komu svo í verslanir á vesturlöndum og auðvitað hafði ég sett spurningarmerki við það hvað sumar verslanir gátu selt fötin á lágu verði. Ég var þarna búin að vera að sauma í nokkur ár, var byrjuð að breyta eigin fötum og var orðin meðvituð um gæði efnanna sem voru í ódýra klæðnaðinum – eða skortinn á þeim. Ég var hins vegar ekki sérstaklega meðvituð um hvað lá að baki “góða verðinu”, þ.e. hvernig framleiðslan á bómul fór fram, hvaða fórnir fólkið kringum verksmiðjurnar þurfti að færa – án þess að vera spurt, að ég tali ekki um aumingja fólkið sem sat og saumaði við illan aðbúnað.
En þarna fór mitt viðhorf að breytast og ég fór að fylgjast meira með umræðum sem fóru af stað í kjölfar þessa slyss. Það var svo ekki fyrr en nokkrum árum seinna, sem ég sá heimildarmynd um skaðleg umhverfisáhrif textílframleiðslu og offramleiðslu á fatnaði og textíl – að ég tók meðvitaða ákvörðun um að hætta að kaupa magnframleiddan fatnað og einbeita mér að því að nýta fötin mín betur með því að breyta þeim, lagfæra og nota á nýjan hátt.
Fashion Revolution er hreyfing sem sett var á laggirnar í kjölfar Rana Plaza slyssins og nær í dag til nánast allra landa heimsins. Hreyfingin leggur áherslu á að tillit sé tekið til umhverfis, fólks og efniviðs í framleiðslu á textíl og fatnaði. Það er bæði gott og gaman að fylgjast með þeim.
Hér getur þú aflað þér frekari upplýsinga um hreyfinguna.
Það er eins og ég hafi fundið hilluna mína í lífinu í framhaldi af þessari ákvörðun. Ég elska að leika mér í hönnunarferlinu sem fylgir fatabreytingum – hugmyndaflæðið – prófa hugmyndina – breyta henni – prófa nýtt…þar til ég landa bestu útkomunni fyrir endurnýtingu. Ég lít á það sem tilgang minn í þessu lífi að leggja mitt af mörkum til Alheimsins og Móður Jarðar með því að vekja athygli á skaðlegum umhverfisáhrifum offramleiðslu textíls – að hjálpa fólki að finna leiðir til sjálfbærni í fatastíl og hvernig lengja megi líftíma klæðanna í fataskápnum.
Ég hef ekki plön um að verða miðill fyrir slæmar fréttir eða neikvæðni, mér finnst vera hægt að finna margar jákvæðar og skemmtilegar leiðir til að breyta venjum og því hvernig við umgöngumst fötin okkar og Jörðina okkar – en það er líka mikilvægt að mínu mati að minnast svona hörmunga sem þurftu að gerast til að heimurinn myndi vakna.
Hjálpumst að við að hjálpa Jörðinni og umhverfinu – hvert lítið skref sem hver og einn tekur í rétta átt, á þátt í að minnka fatafjöll heimsins – og minnkar einnig hættuna á að svona slys eins og í Rana Plaza, gerist aftur
Hér er hægt að lesa meira um þetta hræðilega slys.
Takk fyrir að lesa, verum meðvituð um hvaðan fötin okkar koma og tileinkum okkur sjálfbærni í fatastíl
Allt það besta – ef þér líkaði lesturinn máttu gjarnan deila með þeim sem gætu haft gott og gaman af <3
Mig langar að segja frá því hvernig ég fór út í saumaskap en til þess að geta sagt frá því, þarf ég að verða svolítið persónuleg. Ég hef nefnilega ekki verið saumandi frá barnsaldri. Ef ég væri spurð, þá myndi ég segja að ég eigi tvenns konar líf, íþróttalíf og ekki-íþróttalíf – og ekki-íþróttalífið hjálpaði mér að finna saumaskapinn.
Nú er ég búin að titla mig saumakonu í all nokkur ár – og all nokkur ár fyrir það saumaði ég, án þess að tilgreina mig sem slíka. Saumaskapurinn kemur upp úr eigin sjálfsbjargarviðleitni þegar heimurinn breyttist hjá mér.
Alveg frá því ég man eftir mér hef ég verið íþróttamanneskja, kölluð Sigga strákur, Sigga þrusa, Sigga skass og ég veit ekki hvað. Íþróttir voru mínar ær og kýr, miklu vinsælli en saumaskapur, þótt mamma væri búin að kenna mér öll undirstöðuatriðin. Ég vildi bara hreyfa mig, ég spilaði bæði handbolta og fótbolta langt fram eftir aldri – eiginlega bara allt sem snéri að hreyfingu, tók að mér þjálfun og lærði að verða íþróttakennari. Ég vildi vera í heimi íþrótta, brann fyrir hollum lifnaðarháttum, hreyfingu og mataræði. Ég fann fljótt að ég vildi kenna fullorðnum frekar en börnum og í 4 ár kenndi ég þolfimi í Danmörku. Þar byrjaði ég í einkaþjálfaranámi og hugði á framtíð í þeim geira, ásamt sálfræði. Vegurinn framundan var beinn og breiður…eða það hélt ég.
Örlögin voru hins vegar á öðru máli og eftir all nokkrar aðvaranir sem Hrúturinn ég hlustaði ekki á, sagði kroppurinn stopp og ég fór í veikindafrí frá allri vinnu vegna brjóskloss í baki. Ég átti ekkert afturkvæmt í íþróttirnar.
Á þessum sama tíma og ég fer í veikindafrí, erum við hjónin að kljást við þær fréttir að barneignir okkar á milli væru ekki mögulegar án aðkomu vísindanna. Við tók þriggja ára tímabil í hormónameðferðum og misheppnuðum frjóvgunartilraunum – sem að lokum leiddu af sér fæðingu tvíburanna okkar, Freyju Óskar og Arons Yngva.
Tvíburameðganga var nú kannski ekki alveg toppurinn fyrir brjósk í hrygg sem nýlega var gróið þannig að fljótlega eftir fæðingu barnanna, losnaði brjóskið aftur. Næstu þrjú árin fékk ég alls 6 sinnum brjósklos sem á endanum leiddi til að félagsráðgjafi á Reykjalundi hjálpaði mér að sækja um örorku og ég formlega datt út af vinnumarkaði haustið 2004.
Þetta var að sjálfsögðu svakalega erfiður tími, sjálfsmyndin mín brotnaði í mola við það missa „íþrótta“ Siggu og ég átti erfitt með að finna út hver ég væri. Það var óneitanlega gleði í öllum erfiðleikunum að glasafrjóvgun heppnaðist í þriðju tilraun og tvö fullkomin börn komu í heim okkar hjóna. Á meðgöngunni byrjaði ég að sauma, ég hreinlega gafst upp á að „hanga“ heima og horfa á sjónvarpið. Hrúturinn ég varð að gera eitthvað…ég bara varð og góð vinkona lánaði mér saumavélina sína.
Ég réðist ekkert á garðinn lægstan þegar ég hóf fyrsta saumaverkefnið mitt á fullorðinsárum
Næstu árin fóru auðvitað í ummönnun ungbarna auk þess að reyna að loka á ástandið á kroppnum mínum, við litla fjölskyldan fluttum aftur heim til Íslands og komum okkur fyrir. Eins og áður sagði, komst ég að á Reykjalundi v/krónískra verkja og þar fékk ég endanlega niðurstöðu að ég færi ekkert á vinnumarkað aftur – full örorka staðreynd.
Ég einbeitti mér að barnauppeldi og það var ekki fyrr en börnin byrjuðu í grunnskóla sem ég fór að fá urg í kroppinn – og sálina aðallega – og þessi þörf til að gera eitthvað fór vaxandi. Aftur kom til góð kona sem lánaði mér saumavél og áður en ég vissi var ég komin með tvær vélar, eina venjulega og eina overlock og vá hvað heimurinn minn breyttist. Hér má lesa um fyrsta „alvöru“ saumaverkefnið mitt, sem var ansi hreint skrautlegt og ég hugsa ennþá til þess hvað það hefði nú verið gaman að eiga mynd af mér í kjólnum góða.
En þarna var línan lögð, „íþrótta“ Sigga fór á hilluna með „gamla“ tímanum, góðum minningum og „það-sem-var“ og Sigga Saumakona lifnaði við, sjálfri mér til ólýsanlegrar ánægju.
Saumagetan…eða réttar sagt, saumaúthaldið hefur alltaf verið takmarkað og ég er búin að sættast við það. Getan var í upphafi 1-2klst á dag – stundum meira og stundum minna – og þannig er það enn þann dag í dag. Ég elska þessa stuttu stund sem ég hef í horninu mínu hvern dag og nýti hana til fullnustu, bæði til sköpunnar og sálgæslu.
Ég er svo þakklát alheiminum, mömmu, pabba og þeirra foreldrum fyrir jákvætt viðhorf, baráttuvilja, sjálfsbjargarviðleitni og útsjónarsemi að ég á varla til orð <3
En jæja, þetta var sagan af því hvernig hrúturinn Sigga fór að sauma, ef þú ert komin alla leið hingað í lestrinum, þakka ég kærlega fyrir og býð þér að skoða myndir af saumaverkefnum mínum gegnum árin <3
Takk fyrir lesturinn <3 Ef þér líkaði þá máttu gjarnan deila með þeim sem gætu haft áhuga <3
Þú ert í fermingarveislu, kökudiskurinn hlaðinn góðgæti, bæði hollu og minna hollu. Þú sest niður og horfir svöngum augum á veitingarnar, ákveður að byrja á brauðtertunni – það er jú eitt af því holla, er það ekki? Gaffallinn sekkur í brauðið og salatið á milli, munnvatnskirtlarnir fara á fullt við tilhugunina um góðgætið. Gaffallinn er kominn hálfa leið að munni, stór brauðtertubiti liggur ofan á, þú opnar munninn…og majonesgúrkan efst á bitanum dettur á kjólinn þinn.
Eins og brauðtertan er góð, getur majonesan verið truflandi
Majones er eitt af mörgu sem er mjög erfitt að ná úr fötum, fitan virðist smjúga inn í minnstu þræðina og sitja þar föst. Eftir stendur flík með fitublett á verulega áberandi stað og fátt um góða drætti þegar kemur að áframhaldandi nýtingu flíkurinnar.
“Sýnileg viðgerð” eða “Visual mending” eins og aðferðin kallast á ensku, er viðhaldsaðferð sem ég er ansi hreint hrifin af. Með því að bæta flíkina með öðru efni en því sem flíkin er út, gerir þú ekki bara við heldur breytir þú flíkinni – stundum það mikið að flíkin verður sem ný. Þetta er hægt að gera hvort sem þú er að gera við göt eða fela bletti og á endanum stendur þú uppi með flík sem er ekki bara nýtileg áfram, heldur áttu flík sem enginn annar á – flík sem þú hefur skreytt að þínu höfði 🙂
Það skemmtilega er að flíkin þarf ekki einu sinni að vera eitthvað biluð, ég á t.d. kjól sem ég nota ekki. Ég keypti kjól fyrir mörgum árum (ætlaði að vera virðuleg móðir fermingarbarna) og ég skil ekki enn þann dag í dag af hverju ég keypti hann. Kjóllinn er einlitur, ljósgrár…eitthvað sem ég bara klæðist ekki svona einu og sér en hann er fullkominn til að nota í svona skemmtilegheit.
Það er margt hægt að gera til að fela blettina – eiginlega spurning um hugmyndaflug
Þegar við erum að skreyta flíkurnar er aðalatriðið að nota hugmyndaflugið, ef þú ert með blett þá er gott að nota hann sem útgangspunkt – og svo bara leika sér áfram. Mér finnst gaman að raða saman bútum og sjá hvernig hægt er að leika sér áfram. Ég á mikið af afklippum frá saumaskapnum mínum og þær eru tilvaldar í svona “blettaverkefni” Ég einfaldlega raða þeim eins og mér sýnist bútarnir koma vel út á flíkinni, síðan skoða ég hvernig ég vil festa þá – það er hægt að gera á ýmsan hátt, t.d. með því að handsauma hvern og einn bút eða renna þeim í saumavélina.
Ég hvet þig til að skoða flíkurnar þínar sem þú geymir í skápnum/geymslunni og sjá hvort þú getir ekki hresst þær við með skemmtilegri skreytingu. Það er hægt að nota alls konar; tölur, perlur, pallíettur og ef þú er lítið í saumaskap og efnaafgöngum þá getur þú notað búta úr annarri flík sem þú ert ekki að nota…
Nýtum fötin okkar betur og minnkum fatasóun!
Takk fyrir að lesa – ef þér líkar þá máttu deila gleðinni með öðrum <3
