Saumaheimur Siggu

Category: Uncategorized

  • “Loftað út”

    Mér finnst alltaf eitthvað svo gott við að fá marsmánuð í gang. Ekki bara vegna þess að mars er minn fæðingarmánuður, heldur líka vegna þess að mér finnst vorið vera að koma.

    Með vorinu kemur síðan þessi löngun til að lofta út, ýmist bókstaflega að lofta út í herbergjum, en líka í huganum og sálinni. Ég alla vega fer í ýmiss konar tiltekt og bý mér til hitt og þetta skipulagið – sem ég reyndar er misdugleg að fylgja (fliss).

    Eitt að því sem ég tók mér fyrir hendur í lok febrúar var að útbúa skipulag í Saumahorninu mínu. Ég tók fram körfu sem var full af “verkefnum í vinnslu”, fatnaði sem endaði í körfunni því ég ætla að breyta þeim eða bæta á einhvern hátt.

    Þessi blessaða karfa hefur svo fengið að standa eins og hver annar skrautvasi í Saumahorninu – og núna var tíminn kominn!

    Ég fylltist nefnilega sjálf innblæstri við að kenna ókeypis námskeið í fatabreytingum – það er þetta með undirbúninginn, skipulagið sem hjálpar þér að fara svo í gang með hugmyndir og saumaskapinn.

    Ég tók mig því til, tók fram körfuna góðu og skrifaði niður á blað, allar flíkur sem í henni voru – þær voru alveg nokkrar. Sumar flíkurnar eru tilbúnar í vinnslu, þe. ég veit hvað ég þarf að gera við þær. Aðrar eru á því stigi að ég veit hvað er að þeim en veit ekki alveg hvað ég vil gera til að poppa þær upp.

    Ég kenni á mínum námskeiðum að byrja á því að taka fram flíkur sem þú notar ekki. Síðan mátar þú flíkurnar og:

    • rifjar upp af hverju þú keyptir hana
    • áttar þig á hvers vegna hún er lítð/ónotuð
    • forgangsraðar flíkunum inn í breytingarferlið

    Þetta gerði ég sem sagt – maður hefur nefnilega svo gott af því að standa við orðin sín og gera það sem maður veit að virkar (blink, blink).

    Núna er ég komin með myndarlegan lista, forgangsröðun uppá 13 flíkur og búin að setja upp gróft skipulag fyrir marsmánuð.

    …og veistu, þetta er svo frábært! Þarna er ég komin með góða yfirsýn á flíkurnar í þessari körfu (ehemm, já ég á fleiri en eina körfu) og búin að setja upp hvað ég ætla að taka mér fyrir hendur í marsmánuði.

    Fyrstu tvær vikurnar ætla ég að vinna með silkikjólinn hennar Svövu systur – ég segi þér frá því í næsta bloggi.

    Takk fyrir að lesa – ef þér líkar máttu deila linknum

    Hlý kveðja, Sigga

  • Fatanýting og sjálfbærni

    Fatanýting og sjálfbærni

    Sjálfbærni er orð sem ég hef velt svolítið fyrir mér. Í mörg ár hef ég stefnt á að vera sjálfbær í fatanotkun en mér fannst ég ekki ná þeim status…þangað til ég fattaði að ég var að misskilja skilgreininguna á orðinu.

    Hugtakið sjálfbærni

    …gengur í grunninn út á að allir jarðbúar, sama hvar og hvenær, geti mætt sínum þörfum án þess að ganga svo nærri auðlindum og lífríki jarðarinnar, að það dragi úr möguleikum komandi kynslóða til þess að mæta sínum. Hugtakið sjálfbærni nær því yfir ansi hreint marga fleti manneskjunnar – ég held við getum tekið dýrin út úr samhenginu því þau lifa samkvæmt hringrás lífsins hvort sem er. Svo langar mig ekkert að tala um sjálfbærni dýra því þau t.d. ganga ekki í fötum 😉 

    Hugsjón eða græðgi…eða fáfræði

    Þegar kemur að textílframleiðslu og magnframleiðslu á fatnaði þá getum við alveg sagt okkur sjálf að tískuheimurinn starfar ekki samkvæmt hugsjónum sjálfbærni, heldur græðgi. Ég fór meira að segja þangað að hafa áyhyggjur af því hvort ég gæti talað um sjálfa mig sem sjálfbæra manneskju þegar kemur að textíl-og fatanýtingu – ég sem kaupi einstaklega sjaldan föt. En jú, ég fór þangað – svo fór ég að fylgjast með Fashion Revolution hreyfingunni sem ég hef skrifað um áður (hægt að lesa hér) og þá fór ég að skilja þetta allt saman betur – skilgreiningar og eigin neyslu.  

    Sjálfbærni gengur nefnilega ekki út að að kaupa aldrei neitt nýtt – já ég veit, ég hefði svo sem alveg getað sagt mér það…en gerði það ekki. Mér fannst ég einhvern veginn ekki getað kallað mig sjálfbæra því mér þykir gaman að kaupa ný og falleg gæðaefni og hanna og sauma uppúr þeim. 

    Réttlæti í allri framleiðslukeðjunni

    Sjálfbærni þegar kemur að textíl- og fataframleiðslu, gengur út á að framleiðendur skapi aðstæður við framleiðsluna þannig að hún fari ekki illa með jörðina, að fólkið sem kemur að framleiðslunni fái mannsæmandi laun og vinnuaðstæður. 

    Byrjum á okkur sjálfum

    Fyrir okkur sem neytendur, þýðir sjálfbærni að sinna okkar eigin fatnaði og textíl, nýta hann eins lengi og mögulegt er – og koma honum síðan áfram í hringrásarferli; ýmist með því að breyta og bæta eða koma honum í aðrar hendur sem nota hann áfram.

    Þannig að… svo ég taki þetta nú saman, þegar við kaupum ný klæði, spyrjum okkur:

    – hvaðan koma þau (innan Evrópu eða utan)

    – hverjar eru aðstæður verkafólks (laun, umhverfi, vinnutími…)

    – úr hvaða efnum eru þau (er framleiðsluferlið náttúruvænt?)

    Sjálfbærni í fatastíl gerir það að verkum að við kaupum sjaldnar, það segir sig sjálft að fatnaðurinn sem við kaupum, kostar meira en hraðtískufatnaður – þú ert að borga fyrir réttlæti, mannsæmd og gæði.

    Einhvers staðar sagði einhver að við kaup á flík ætti maður að miða við að geta notað flíkina alla vega 30 sinnum – mér finnst það alveg raunhæft viðmið.

    Fata-og textílnýting

    Hinn póllinn er svo að við eigum mörg slatta af fötum sem hafa verið framleidd við neikvæðar aðstæður, umhverfis- og mannúðarlega séð – hvað gerum við við þau klæði…hendum við þeim? Nei, alls ekki. Þessi klæði getum við alveg nýtt  – gerfiefnin eyðast jú varla í náttúrunni þannig að væntanlega er hægt að margnýta gerfiefni, svo fremi sem gæðin eru þokkaleg. 

    Þetta er allt spurning um okkar eigin huga; er hann opinn og hugmyndaríkur, sjáum við möguleikana í flíkinni sem hefur lokið sínu hlutverki í því formi sem hún er? Er ekki hægt að breyta/bæta/skreyta flíkina svo hún nýtist áfram?

    Skemmtilegar spurningar, finnst þér ekki? 

    Ef þú hefur einhverjar spurningar varðandi nýtingu textíls og klæða, ekki hika við að senda mér línu – eins ef þú hefur hug á að skoða námskeiðin mín sem ég verð með í vetur, láttu mig vita og ég sendi þér upplýsingar.  Þú getur líka nálgast upplýsingar hér á síðunni

    Takk fyrir lesturinn, ef þér líkaði máttu gjarnan deila færslunni

    Allt það besta til þín og þinna <3

    Sigga

  • Fjársjóðurinn í fataskápnum

    Fjársjóðurinn í fataskápnum

    Ef þú átt flíkur í fataskápnum sem þú notar sjaldan eða aldrei…bojóboj – þá áttu fjársjóð.

    Það sem meira er, ef þú átt flíkur frá mömmu og pabba, ömmu og afa eða frænku og frænda – þá erum við að tala um verðmæti.

    Staðreyndin er nefnilega sú, að flíkur og textíll sem voru framleiddar fyrir 25+ árum eru úr margfalt meiri gæðum en flíkur framleiddar í dag. Ekki bara eru efnin gæðameiri, sniðin eru fallegri, saumaskapurinn betri og frágangur vandaðri. Það er ekki hægt að tapa í verðmætum með því að halda fast í gömlu flíkurnar.

    Reglulega heyrum við fréttir af fatafjöllunum sem við vesturlandabúar “gefum” í góðgerðargáma – fatnaður sem oft á tíðum endar í landfyllingum eða eyðimörkum minna efnaðri landa. Við heyrum meira að segja af verslunum sem “henda” óseldum fatnaði sem “kominn er úr tísku” þann mánuðinn.

    Við hérna á Íslandi erum jafn sek og aðrir Evrópubúar

    – Á heimasíðu Umhverfisstofnunar stendur þetta um textíl

    “Árið 2019 var áætlað að meðal Evrópubúinn kaupi um 26 kg af fatnaði og losi sig við um 11 kg árlega. Hér á landi er hins vegar talið að hver einstaklingur losi sig við um 15-23 kg af textíl árlega, sem er margfalt meira en meðal-jarðarbúi.

    Þegar textílúrgangur á Íslandi er skoðaður hefur Umhverfisstofnun áætlað að um 60% (14kg/íbúa/ári) sé urðaður með blönduðum úrgangi. Rauði Krossinn tekur við um 40% (9kg/íbúa/ári) til endurnotkunar og endurvinnslu. Næstum allur notaður textíll sem safnast á Íslandi er sendur í flokkunarstöðvar erlendis þaðan sem honum er svo dreift til endursöluaðila eða komið í besta mögulega farveg. Til eru farvegir fyrir öll textílefni, ekki einungis heillegar flíkur, og því mikilvægt að neytendur skili öllu inn í sérsöfnun. Þetta á við um lök, götóttar nærbuxur, ofþvegin handklæði og svo mætti lengi telja.” (Textíll | Saman gegn sóun (samangegnsoun.is)

    – Samkvæmt Guðbjörgu hjá Rauða Krossinum fóru 196 gámar, fullir af textílúrgangi erlendis á síðasta ári…og þá er búið að taka frá allt það sem hægt er að nýta hérlendis…

    196 gámar af fötum og textíl sem við viljum ekki nota!
    Við erum að tala um yfir 2000 tonn af fatnaði

    Mér finnst virkilega mikilvægt að við séum meðvituð um magnið og að við kennum okkar börnum – og öðrum sem á þurfa að halda – að vera það líka

    – að við leggjum okkur fram við að vinna gegn þessu viðhorfi að alltaf megi bara kaupa nýtt.

    Textíll er nú skilgreindur sem heimilisúrgangur, samkvæmt nýjum hringrásarlögum sem tóku gildi 1. janúar, 2023. Sorpa er því að taka við þessu verkefni af Rauða Krossinum. Frá og með haustinu verður textílúrgangur flokkaður hjá Sorpu og núna er verið að að koma upp 90 grenndarstöðum til að safna textíl um allt höfuðborgarsvæðið. Sveitafélög utan höfuðborgarsvæðis sjá um fata- og textílsöfnun eins og annað heimilissorp.

    Hvernig getum við nýtt fötin okkar betur og notað þau lengur?

      • þvo sjaldnar, oft er nóg að viðra flíkina eða leggja hana í bleyti í stað þess að skutla í þvottavél. Þvottavélin losar um plastagnir sem eru í flíkinni, agnir sem enda í sjónum og hafa áhrif á lífríkið – vélin slítur líka flíkinni hraðar 

      • sleppa þurrkaranum – hann slítur flíkinni meira út en snúran  

      • gera við ef bilar, stoppa í göt, laga saumsprettur

      • vinna á blettum, í stað þess að nota hörð efni sem leysa upp erfiða bletti er hægt að setja bætur og fela þannig blettina – það fer betur með efnið í flíkinni. oft skilja hreinsiefni eftir sig blett í efninu og þá ertu á sama stað og áður – með blett í flíkinni

      • hressa upp á flíkina þegar þú nennir hana ekki lengur, skreyta á ýmsan hátt, breyta hálsmáli eða framan á ermum, setja bætur, perlur eða annað sem hressir uppá

      • þegar flíkin hættir að passa; víkka/þrengja, breyta ermum (víkka handveginn eða skipta um efni í ermunum, taka kjól í sundur og búa til pils/topp með því að skella teygjanlegu efni í strenginn

     

    Þegar kemur að breytingum á fötum, þá eru í raun engin takmörk fyrir því hvað hægt er að gera

    eina…eða tvennt…eða þrennt sem þarf er hugmyndaflug, þor til að klippa og kjarkur til að prófa sig áfram.

    Að mínu mati er ekki hægt að skemma breytingar á flík, stundum fara hlutirnir ekki eins og upphaflega var planað en með því að hafa opinn huga, finnur maður alltaf nýja leið.

    Þegar þú svo kaupir föt, kannaðu hvaðan flíkin kemur, hvar hún er framleidd og hvaða efni eru í henni

    – og gerðu ráð fyrir að nota hana minnst 30 sinnum

    Það er því gott að hafa á bakvið eyrað að velja flík úr gæðaefnum og flík sem passar við eitthvað af því sem þú átt nú þegar í fataskápnum. Þegar við erum meðvituð um hvað við kaupum þá smám saman byggjum við upp klæðaskáp með margnota fötum (já, sum föt eru nánast einnota í dag v/lélegra gæða) sem passa saman á margvíslegan hátt.

    Það getur t.d. verið kjóll sem bæði er hægt að klæða upp og niður;

    – sem sagt, fara í spariskóna og setja fallegt skraut um hálsinn – og annan dag, skella sér í gallabuxur eða leggings innan undir og hefðbundna götuskó við.

    Þetta getur líka átt við um buxur, skyrtur, peysur og jakka.

    Karlmenn geta þetta líka;

    – jakkaföt er hægt að klæða upp og niður, gallabuxur og bolur við jakkann eða peysa utan utan yfir bolinn og jakkafatabuxurnar við…

     

    Lítum okkur nær, það er hellingur sem við getum gert til að minnka fatasóun og hvert einasta lítið skref, skiptir máli – fyrsta skrefið er að kaupa minna!

    Ef þú hefur hug á námskeiðum í vetur, smelltu þá á Þjónusta, hér efst á síðunni!

    Ég skil þetta myndband eftir hér fyrir áhugasama https://www.textilemountainfilm.com

    Takk fyrir að lesa, ef þér líkar máttu gjarnan deila <3

    Allt það besta til þín og þinna

    Sigga

  • Ég á mér draum

    Ég á mér draum

    Ég á mér draum

    Já, ég á mér draum – átt þú þér ekki draum?

    Ég á mér reyndar marga drauma en þetta er einfaldlega sá lang, langstærsti

    Mig dreymir um sjálfbært Ísland í textíl- og fatanýtingu!

    Hvað finnst þér um það? Ég sé fyrir mér að við getum snúið
    okkur alfarið að hringrásarferlinu og hætt að senda úr landi allan þennan
    textíl sem við nýtum okkur ekki í dag.

    Vissir þú td. að Rauði Krossinn á Íslandi fær yfir 2000 tonn af fatnaði og textíl inn á borð til sín á ári?

    Bara Rauði Krossinn!

    Þá erum við ekki að tala um Hertex, ABC nytjamarkaði, Samhjálp, Konukot, Fjölskylduhjálp
    Íslands, Mæðrastyrksnefndir…og öll önnur frábær samtök sem taka við fatnaði og textíl.

    Já, Rauði Kross Íslands tekur við yfir 2000 tonnum af fatnaði og textíl á ári.

    – og veistu hvað Ísland nýtir mikið af þessum yfir 2000 tonnum?

    500 tonn…aðeins 500 tonn! Restin er seld til útlanda!

    Gott og vel, Rauði Krossinn fær þarna tekjur af textíl sem sendur er úr landi

    – hvað kostar það að senda gám eftir gám?

    Ég veit það ekki en velti því vissulega fyrir mér núna þegar allir eru að tala um kolefnisspor
    og umhverfisvernd.

    Er möguleiki á því að Rauði Krossinn gæti fengið tekjur af
    þessum textíl á annan hátt?

    Hvað gerist þegar við getum ekki lengur leyft okkur að senda gám eftir gám

    – fer þessi textíll þá í landfyllingu hérna heima?

    En snúum okkur aftur að magninu af textíl sem við
    Íslendingar viljum ekki nota…yfir 2000 tonn á ári – bara frá Rauða Krossinum!
    Ætli einhver hafi tekið saman magnið í heild sinni, allt sem fer á alla hina
    góðu staðina? 

    Mig dreymir um Ísland þar sem við getum tekið þessi yfir
    2000 tonn og endurunnið nánast allt!

    Jeps, það er minn draumur – og þegar árangurinn fer að sýna
    sig, þá gerist það sjálfkrafa að við minnkum kaup á innfluttum fatnaði

    – því við erum fullkomlega fær um að framleiða sjálf nánast allt sem þarf!

    Ég sé fyrir mér…

    Móttökustöðvar:

    • Fatnaður
    • Efnastrangar og afklippur
    • Hannyrðir

    Flokkunarstöðvar:

    • Nýtilegur fatnaður; sendur til þurfandi, í neyðarhjálp, í fataskipti og verslanir fyrir notaðan fatnað
    • Ónýtan fatnað; sem er flokkaður eftir tegund, efnasamsetningu, lit o.fl.
    • Efni og hannyrðir; flokkað eftir nýtingarmöguleikum

    Framleiðslustöðvar:

    • Ný vara hönnuð uppúr fatnaði og textíl sem er ónýtanlegur í því formi sem hann er
    • Ný efni búin til úr fatnaði og efnum úr hreinum náttúruefnum. Flíkurnar eru tættar niður, til að spinna og vefa ný efni
    • Hönnun og framleiðsla á vörum úr niðurtættum textíl úr blönduðu hráefni

    Verslanir:

    • Fataverslanir sem bjóða uppá fataskipti; fólk kemur með fatnað og velur sér annað í staðinn
    • Fataverslanir sem selja notaðan fatnað og fatnað sem er unninn uppúr gömlu
    • Fataverslanir sem selja fatnað úr nýjum, endurnýttum efnum
    • Efnaverslanir sem bjóða uppá efnaskipti og sölu á gömlum efnaafgöngum og nýtanlegum hannyrðum

    Gæti svona starfsemi verið öll undir einu þaki? Ég veit ekki
    hvort einhver myndi leggja því lið og ég veit ekki hvort það væri sniðugt
    yfirhöfuð en ég trúi því að þetta sé mögulegt hér á Íslandi.

    Eins og oft hefur verið sagt, þá getum við Íslendingar verið leiðandi afl í nánast hverju sem er.

    Því ekki sjálfbærni í textíl?

    Hvað myndi td gerast ef allar þessar fataverslanakeðjur sem
    stunda offramleiðslu á ódýrum og misgóðum fatnaði myndu bara fara?

    Hvað myndi gerast ef í stað þeirra kæmu íslenskar sérverslanir með íslenska framleiðslu og
    endurnýtingu?

    Hvað myndi gerast ef hver einasti byggðakjarni, hvert einasta félagsheimili – alls staðar á landinu – myndi setja upp stöðvar þar sem hægt væri að koma með fatnað og skipta honum út fyrir annan notaðan?

    Hvað myndi gerast?

    Stórt er spurt og ég hef ekki svörin en mig grunar að í raun gerist ekkert annað en að við hugsum okkur nær; minnkum þessa ofneyslu og förum að sinna Móður Jörð.

    Breytum viðhorfi, hægjum aðeins á lífinu og leyfum okkur að líða betur.

    Þetta er minn stóri draumur, ég veit ekki hvað þarf til að við sem þjóð náum að uppfylla hann en ég trúi því að þetta sé hægt.

    Ég geri mér á sama tíma fulla grein fyrir því að við borðum ekki fílinn í einum bita – og þetta er ansi stór fíll – svona ferðalag fjallar um einn bita í einu.

    Eftir því sem fjölgar í hópnum sem hugsar í sjálfbærni, þar sem hvert og eitt tekur lítil skref fyrir sig og sína

    – þá getum við í alvöru breytt heiminum.

    Byrjum á Íslandi því það er alltaf best að byrja að taka til í eigin garði.

    Ef þú hefur áhuga á að skoða þetta betur, koma með mér í ferðalag til sjálfbærni í fatanýtingu og -stíl,

    kíktu þá hér

    Takk fyrir að lesa alla leið – ef þér líkar færslan máttu gjarnan deila henni áfram og smella á hjartað – takk <3 

    Allt það besta til þín og þinna

    Sigga

  • Ný prjónauppskrift

    Ný prjónauppskrift

    Það hefur lítið verið að gerast í saumahorninu þessa vikuna, ég er ennþá að vinna mig upp í vinnugetu eftir síðasta verkjakast. Þess vegna eyddi ég vikunni í að rifja upp og endurskrifa uppskrift að hrikalega töff ermum – þó ég segi sjálf frá 🙂

    Ermarnar eru úr Léttlopa og Álafosslopa og uppskriftin kemur hér 🙂 Myndirnar eru frá sumri eins og sést og módelið er hún Gunnhildur besta mín.

    Góða skemmtun og endilega látið heyra í ykkur ef þið prófið uppskriftina 🙂

    Efni Létt lopi og Álafoss lopi með yrjum stærð sm/LxL

    Prjónar nr. 5 og 7 – sokkaprjónar eða langur hringprjónn

    Uppfit á prjóna nr. 7, 40/45 lykkjur úr Álafoss Lopa, prjóna 18/20 umf stroff, 3sl og 2br. Skipta á prjóna nr. 5, prjóna með létt lopa þar til ermi mælist 18/20cm eða nær upp að olnboga.

    Þá er aftur skipt á prjóna nr. 7, prjónað slétt og aukið út í 2. hv. Lykkju út fyrstu umferð (prj 2l og auka út aftan í seinni)

    Ermin prjónuð þar til hún mælist 53/58cm – eða í hentuga lengd. Smart að hafa ermina lengri en handleggur mælist, þá púffar hún flott við olnbogan.

    Bakið prjónað fram og tilbaka – slétt prjón þar til það mælist 54/59cm eða í hentuga breidd.

    Seinni ermi er prjónuð í beinu framhaldi af bakinu, bakið tengt í hring og prjónað áfram þar til komið er að því að skipta um prjóna – ég mæli þetta alltaf með því að leggja ermarnar saman J

    Munið að taka úr í 2.hv. lykkju í síðustu umferð áður en skipt er á prjóna nr. 5.

    Stroff

    Lykkjur teknar upp á prjóna nr. 7 með Álafoss lopa með yrjum – allan kantinn á bakstykkinu. Prjóna 10 umf. stroff, 3sl og 2 brugðnar. Fella af lykkjur á neðri hluta bakstykkis og 15 lykkjur inn á efri hluta bakstykkis hvoru megin. Restin af lykkjunum á efri hluta bakstykkis notast í kragann

    Kragi

    Kraginn er prjónaður á prjóna nr 7 eins og stroffið. Á prjóninum eru 25/30 lykkjur frá stroffi, hægra megin eru fitjaðar upp 15 lykkjur framan við strofflykkjurnar. Síðan eru strofflykkjurnar prjónaðar og aftan við þær, vinstra megin á ermunum eru fitjaðar upp 38 lykkjur – þá eru síðustu 3 lykkjurnar sléttar á utanverðum kraganum.

    Kraginn er síðan prjónaður á sama hátt og stroffið, þ.e. 3sl og 2br – fram og tilbaka þar til kraginn mælist 20cm. Fellið af.

    Ég setti svo krækjur á minn kraga – vinstra megin setti ég tvo króka fremst á kragann utanverðan og hægra megin setti ég lykkjurnar, rétt innan við öxlina – á innanverðan kragann. Krækjurnar er best að mæla á sjálfan sig og setja þar sem best hentar hverjum og einum. Á myndunum sést hvernig kraginn getur verið laus og svo kræktur. Það er alveg hægt að setja líka smellur eða tölur. Svo er örugglega líka flott að tengja kragann í hring og gera þannig hringtrefil.

    Takk fyrir mig 🙂